Sosyal Medyada Aktivizm

İnsanların sosyal medya ile birbirlerini bilgilendirmesi, sosyal medya üzerinden örgütlenmeleri ve eylemlerini sosyal medya üzerinden gerçekleştirmeleri ile hayat bulan sosyal medyada aktivizme gelin yakından bakalım.

Şimdi sizin kafanızda iki soru var. Aktivizm nedir? Neden yapılır? Gelin önce bu soruları cevaplayalım. Aktivizm yani eylemcilik, genel tanımıyla toplumsal ya da politik bir konu üzerinde değişiklik yapmak amacıyla bilinçli olarak yapılan eylemlerdir. Buradaki amaç, değişiği yapmak isteyen aynı fikre sahip kişilerin bir bağlamda buluşmaları ve fikirlerini bir eylemle dışarı vurmalarıdır.

Bu eylemler, sokağa çıkmak ya da şiddete başvurmayı kapsamıyor sadece. Bir gazeteye ya da politikacıya yazılan bir mektuptan, bir şirketin ürün ve hizmetini satın almayı bırakıp boykot etmeye çalışmaya kadar değişik şekillerde dışarı vurulabilir.

Arap Baharı — Mısır

Dijital Dünyada Aktivizm

Bizim konumuzu ise dijital aktivizm oluşturuyor. Yani bu eylemlerin sosyal medya kanalları etrafında gelişmesi… İnsanların sosyal medya ile birbirlerini bilgilendirmesi, sosyal medya üzerinden örgütlenmeleri ve eylemlerini sosyal medya üzerinden gerçekleştirmeleri…

2000’li yıllardan itibaren özellikle de Web 2.0’ın hayatımıza girmesi, cep telefonlarının gelişmesi gibi olaylar iletişim kurma alışkanlıklarımızda köklü bir değişiklik yarattı. İletişim teknolojilerinin gelişmesi ve ucuzlaması, hemen herkesin internete erişimini kolaylaştırmıştır. Ardından gelen sosyal medya devrimi ise herkesin mobilite olmasını sağlamıştır. Artık herkes, akıllı telefonlarını kullanmakta ve gerçek dünyanın yanında bir de dijital dünyada varlığını sürdürmektedir. Artık dünya, Mcluhan’ın da dediği gibi bir global köy durumuna geldi. Dünyanın her yerinde, gerçekleşen her olayı saniyeler sonra öğrenebiliyoruz.

Günlük rutinimizin bir parçası olan sosyal medya ile arkadaşlarımız her an iletişim halinde olabiliyor, yeni arkadaşlıklar edinebiliyor, gündemi takip edip bir yandan da boş zamanımızı değerlendirerek kafamızı boşaltabiliyoruz. Günlük ruh halimizi paylaşmamıza da olanak veren sosyal medyayı aynı zamanda bir görüş/istek ve şikayet kutusu olarak da kullanabiliyoruz. Beğendiğimiz, memnun kaldığımız ürün ve hizmetlerin yanı sıra markalar hakkında şikayetlerimizi de sosyal medya kanalları aracılığıyla paylaşıyoruz.

Son zamanlarda sivil toplum örgütleri de dijital aktivizme katılmış, offline dünyada gerçekleştirecekleri eylemler için bile sosyal medyayı ilk kanal olarak kullanmaktadırlar. Sosyal medya; kitlelerin birbirleriyle haberleşmelerinde ve örgütlenmelerinde en etkili yollardan biri olmuştur. Özellikle kullanıla konu etiketleri yani hashtagler, aynı fikirden insanların bir başlık altında toplanmalarını ve mesajlarını daha geniş kitlelere yaymalarını oldukça kolaylaştırmıştır.

2013 yılında İstanbul’da gerçekleşen “Gezi Olayları” sosyal medya aktivizminin önemli olaylarından birisidir. İş makinelerinin parka girdiğinin haberinin sosyal medyada yayılmasının ardından birçok aktivist sosyal medya üzerinden örgütlenip parka giderek çalışmaları durdurmaya çalışmıştır.

Gezi Olayları — Taksim 2013

Gezi Parkı’ndan daha fazla fotoğrafın, videonun ve mesajın sosyal medyada paylaşılması, insanların birbirlerini bilgilendirmesi olayların daha da büyümesini ve bu örgütlenmenin tüm Türkiye’ye sıçramasını sağlamıştır. Sosyal medyanın sunduğu bu imkanlar aracılığıyla insanlar daha kolay örgütlenmekte ve bu örgütlü eylemler/isyanlar devrim niteliği kazanmaktadır.

Ayrıca Türkiye’deki kadınlar da sosyal medya aracılığıyla başarılı bir kampanyaya imza atmıştır. #Bacaklarınıtoplaetiketiyle başlayan kampanyada kadınlar, toplu taşıma kullanırken bacaklarını açarak oturan ve böylece kadınların yerlerini işgal eden erkeklerin fotoğraflarını sosyal medyada paylaşmaya başladılar. Kampanya o kadar ses getirdi ki uluslararası basında bile yer aldı. Bu kampanya ile kadınlar, günlük basit bir olayda bile nasıl eşitsizlik yapıldığını dillendirerek herkese seslerini duyurmayı başarmıştır. Bu kampanya ayrıca sosyal medyanın da gücünün ne kadar etkili olabileceğini göstermiştir.

Sosyal medyada aktivizm akımına kullanıcılar kadar markalar da sıklıkla katılmaktadır. Sosyal medya ile hedef kitleleriyle sağlam bağ kuran birçok marka kadın-erkek eşitsizliği, body shaming, cinsel tercihler, ırk ayrımı konusunda verdikleri cesur ve çarpıcı mesajlarla farkındalık oluşturmakta ve tabuları yıkmaktadır. Bu sayede de bu konuda bir şeyler yapmaya çabalayan kitlelerin sesi olmakta ve bu kitlelerin çok daha büyük kitlelere de ulaşabilmelerini sağlamaktadır. Bu konulardaDoritos’un eşcinsel gençlerin yaşadığı şiddeti ve ötekileştirmeyi konuşmayı sağlayan “It Gets Better” ve Dove’un her kız güzeldir mesajını verdiği “Fat Girl Dance” kampanyaları en çok olumlu karşılanan kampanyalardan olmuştur.