Okuduk, yazdık: Ramses kitap serisi

--

Ramses kitap serisini hatırlar mısınız? Hani 90'ların ortasında çıkan, renk renk ciltleri olan ve kendisini bir solukta okutup aynı solukla Mısır’a gitme hevesi uyandıran? Ne kitaptı ama onlar, değil mi? Gelin bu kitapları bir de medya okuryazarlığı gözüyle inceleyelim ve sevaplarıyla günahlarını konuşalım. Spoiler; kendinizi bazı konularda kandırılmış hissedebilirsiniz :(

Ramses, Christian Jacq tarafından kaleme alınan ve Eski Mısır’ın en büyük firavunlarından ll.Ramses’in hayatını anlatan 5 ciltlik bir kitap serisidir. Seri sırasıyla “Işığın Oğlu”, “Milyonlarca Yılın Tapınağı”, “Kadeş Savaşı”, “Ebu Simbel’in Kraliçesi” ve “Batı Akasyası’nın Altında” kitaplarından oluşur.

Ramses Kitap Serisi

Birçoğumuzun severek okuduğu, hayran kaldığı bu kitaplar, aslında bir pazarlama stratejisi olarak ısmarlama üzerine hazırlandı. Bunun nedeni ise turizm sektörünün iyice zarar gördüğü Mısır’a olan ilgiyi arttırmak. Aynı dönemlerde sinemada yer alan Mumya filmi de aynı stratejiyle ortaya çıkmış, bu başarılı iletişim çalışmalarıyla Mısır’ın turizm sektörü yükselişe geçmeye başlamıştır. Medya okuryazarlığı açısından incelemek için aşağıdaki sorulara cevap verelim;

· Bu kitap kimin tarafından üretildi?

Seri, Fransız yazar Christian Jacq tarafından kaleme alınmıştır. Jacq, aynı zamanda da bir Eski Mısır bilimcisidir. Eski Mısır üzerine akademik kariyer yapmış ve bu alanda uzmandır. Hatta Paris’te Eski Mısır Bilimi Enstitüsü’nün başındadır.

Christian Jacq

· Bunun için kim ödeme yapmıştır?

Bu eserin yazılması için Mısır hükümeti ve/veya Mısır turizm sektöründeki firmaların ödeme yaptıkları söylenmektedir.

· Bu kimin için yapıldı?

Bu kitap farklı medeniyetlere ilgi duyan, yurt dışına tatile çıkan kesimler için yapılmıştır.

· Bu mesaj niçin gönderilmiştir?

Bu kitap Mısır’a turist çekebilmek için gönderilmiştir.

· Hangi mesajlar iletilmekte? Her mesajı iletmek için hangi teknikler ve neden kullanılmaktadır?

Kitap içerisinde Ramses’in hayatı, Eski Mısır gelenekleri, kültürü, yaşam şekilleri, piramitler, dini inançları gibi tüm unsurlar iletilmektedir. Bunlar iletilirken kurguya da yer verilmiş ve edebi bir metin olarak verilmiş. Sürükleyici bir dil kullanılmış, tüm tasvirler ve benzetmeler ayrıntılı yapılmış tıpkı insanın gözünde canlanır gibi. Tarihsel bilgiler verilirken aksiyona, özellikle aşk ve diğer güzel duygular ile cinsellik gibi teknikler kullanılmış. Her kitap en heyecanlı, en merakta bırakılacak yerde kesilmiş ve insanda diğer kitabı okuma isteği yaratıyor. Ayrıca kitap için en çok satan tarihi roman denmesi de merak uyandırıyor. Bunların nedeni ise insanların ilgisini çekme, tüm kitapları okutma ve insanların Mısır’ı sevmesi, ona ilgi duyması, merak etmesi ve orayı görmek istemelerini sağlamak.

· Bu ne zaman yapıldı? Halkla nerede ve nasıl paylaşıldı?

Bu eser özellikle Mısır’a giden turist sayısının azaldığı bir dönemde ısmarlama olarak yapıldı. 90’lı yıllarda piyasaya sürüldü ve birçok dile çevrilerek tüm dünyada yayıldı.

· Bundan kim kazançlı çıkar, kim zarar görür?

Bu kitaptan yazar dışında Mısır, gelen turist sayısının artmasıyla kazançlı çıkmıştır. Bundan diğer ülkelerin turizm sektörü zarar görür.

· Bu bir gerçek mi, kanaat mı yoksa başka bir şey mi?

Bu eserde anlatılan ll.Ramses gerçek bir kişiliktir. Kitap içerisinde anlatılan olayların büyük bir kısmı da tarihsel gerçekliğe dayanmakla birlikte kurguya da yer verilmiştir.

· Bu ne kadar güvenilirdir? Enformasyonun, fikirlerin ya da iddiaların kaynakları nelerdir?

Yazar uzman bir Eski Mısır bilimcisi olmasına ve anlatılanların çoğunun gerçekliğe dayanmasına rağmen bazı yerlerde anlatımı güçlendirmek ve merak uyandırmak için çarpıtmalara gidilmiştir. Örnek verirsek kesin bir kazananı olmayan ve hatta nerdeyse Ramses’in kaybettiği Kadeş Savaş’ını sanki Ramses büyük ve görkemli bir zaferle kazanmış gibi gösterilmiştir.

Kadeş Savaşı — Ramses

· Diğerleriyle benzerlikler ve farklılıklar nelerdir?

Bu eser Mısır hükümetinin izlediği bir iletişim politikası olarak çıkmıştır. İlgiyi çekmek için kitabın yanı sıra 1999 yılında yapılmış Mumya filmini de örnek verebiliriz. Hatta piramitlerin gizemleri de kullanılarak insanların oraya gelmesi amaçlanmaktadır. En büyük söylenti ise piramitlerin uzaylılar tarafından yapıldığıdır.

Mumya Filmi

· Bunun için kaç kişi çalışmıştır?

Biz sadece yazarı görmekteyiz. Ama bu projenin arkasında Mısır hükümeti, turizm şirketleri gibi uluslararası güçler bulunmaktadır.

· Bu mesajda hangi yaşam biçimleri, değerler ve görüşlere yer verilirken hangileri göz ardı edilmiştir?

Seri boyunca Ramses’i çok güçlü, yakışıklı, iyi bir aşık ve harika bir koca, mükemmel bir hükümdar, komutan, savaş ve strateji dahisi vb. gibi birçok iyi yönüyle görüyoruz. Hatta o kadar harika anlatılıyor ki birçok Avrupalı kadın ona aşık olup Mısır’a sırf onun için gidiyormuş rivayeti var. Mısır anlatılırken de dünyanın tüm harikaları orda toplanmış gibidir. Ama kitapta Ramses’in ensest ilişkilere girdiğinden, 160’tan fazla çocuğu olduğundan, sırf sıkıldığı için tahtı bıraktığından, Kadeş Savaş’ını nerdeyse kaybettiğinden ve kölelikten bahsedilmez.

Piramitler

· Bu mesajı diğer insanlar benim anladığımdan farklı olarak nasıl anlamış olabilirler?

Ben bir medya okur yazarı olarak bu bulgulara eriştim. Ama farklı insanlar bu kitaptan çok etkilenebilir, Ramses’e hayran kalabilir, Mısır’ı görmek isteyebilir. Ya da tam tersi olabilir, kitap içerisinde Hz.Musa’dan da bahsedilmesi Musevileri rahatsız edebilir.

· İkna edici şeyler nelerdir?

Kitabın gerçek bir kişiden ve tarihsel olaylardan bahsetmesi, Eski Mısır kültüründen bahsetmesi, kitabın üzerinde en çok satan tarihi roman ibaresinin bulunması ve bestseller olması.